كاربرد اين واژه در نگارشهاى كهن پارسى بىسابقه نيست : « دوسترين بندگان من به نزديك من درويشان‌اند . » ( انس التّائبين ، ص 193 ) . نيز از مقولهء همين گونه ادغامهاست « هيچيز » به جاى « هيچ چيز » : « اگر درويشان را هيچيز نيستى . . . » ( همين متن ، همان رويه ) . تفصيل را ، بنگريد به پيشگفتار ما بر همين كتاب ( : دقائق التّأويل ) . « قبلهء پذرش ابراهيم بوذ - عليهما السّلام . » موضوع نگارش تبارنامهء رسول أكرم - صلّى اللّه عليه و آله - از پرسمانهاى كوشش انگيز در ميان تاريخنگاران مسلمان بوده است ؛ بسيارى بدين موضوع پرداخته‌اند . در تاريخنامهء طبرى ( گردانيدهء منسوب به بلعمى ) مىخوانيم : « پس نسب پيغامبر - عليه السّلام - به نزديك خداوندان علم انساب معروف است در پدر تا آدم - عليهما السّلام . و بدين كتاب اندر اختلاف است ، و آن نسبتي كه درست است و راست است زى علما ، و اندر كتاب درست است اين است : محمّد بن عبد اللّه بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف بن قصىّ بن كلاب بن مرّة بن كعب بن لؤىّ بن غالب بن فهر بن مالك بن النّضر بن كنانة بن خزيمة بن مدركة بن الياس بن مضر بن نزار بن معدّ بن عدنان بن ادّ بن أدد بن الهميسع بن يعرب بن يسحب بن حمل بن قيدار بن إسماعيل بن ابراهيم بن تارخ بن ناحور بن ساروع بن فالع بن عابر بن أرفخشد بن سام بن نوح بن لمك بن متوشلخ بن أخنوخ بن برد بن مهلائيل بن قينان بن انوش بن شيث بن آدم . بعضى روايت كرده‌اند كه . . . » . ( به تصحيح و تحشيهء محمّد روشن ، ج 1 ، ص 1 و 2 ) . نيز بنگريد : همان مأخذ ، ج 3 ، ص 1447 و 1448 . ( تعليقات ) همچنين بنگريد به : خلاصهء سيرت رسول اللّه ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) ، تلخيص و انشاى شرف الدّين محمّد بن عبد اللّه بن عمر ، با مقدّمه و تصحيح : أصغر مهدوى و مهدى قمىنژاد ، صص 3 تا 9 . البتّه ، سخنى به رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - نسبت داده شده است به اين صورت : « إذا بلغ نسبى الى عدنان فأمسكوا » . ( نگر : تاريخنامهء طبرى ، به تصحيح و تحشيهء محمّد روشن ، ج 3 ، ص 1448 . ) . بالطّبع رويكرد بدين روايت براى تاريخنگاران مسلمان سخت در بايست است . ( 331 ) 12 / 18 « جبريل » ( عليه السّلام ) . آرتور جفرى اصل نهايى اين نام را ، اسمى عبرى مىداند كه در كتاب دانيال باب 8 هم به كار رفته است ولى همو مىافزايد : « اين إمكان وجود دارد كه واژهء جبرئيل در قرآن اصل آرامى مسيحى داشته باشد تا يهودى » . نيز جفرى مىنويسد : « به نظر مىآيد كه مردم مدينه با اين نام آشنائى داشته‌اند ، و گمان مىرود واژه به صورت سريانيش به عربى راه يافته است . » . ( واژه‌هاى دخيل در قرآن مجيد ، ص 166 و 167 . ) أمين الإسلام طبرسى ، صاحب تفسير شريف « مجمع البيان » ، - نوّر اللّه وجهه و شرّف قدره - نگاشته